Onderwijs geluk voor arbeidsmarkt met robot

Gelukkig voor de klas

Ad Bergsma en Jacqueline Boerefijn overhandigen het eerste exemplaar van hun boek aan minister Bussemaker.

Het onderwijs bereid kinderen voor op een toekomst waarin robots bijna alles beter (goedkoper) kunnen dan mensen, stelde minister Asscher in het NOS Journaal. Stel daarom het mentaal kapitaal van leerlingen centraal in het onderwijs.
Prestatiedruk
‘Ik ben blij dat ik geen mentor ben van de brugklas, want dan moet je op het einde van het jaar met ouders bespreken dat hun kind misschien naar de havo moet in plaats van het vwo.’ Deze uitspraak van een ervaren docent uit mijn hardloopgroepje werd aangevuld door de onderwijzers van groep 2 / 3 van de basisschool. Bij haar hadden ouders geklaagd over het feit dat hun kind in een combinatieklas zat met jongere kinderen. Bestond daardoor niet het risico dat hun kind daardoor straks het atheneum zou mislopen?
Deze kleine conversatie laat zien dat de prestatiedruk in het onderwijs is toegenomen. Ouders eisen een hoogbegaafd kind en de scholen willen het beter doen dan de leerfabrieken uit de buurt. De nadruk op excellente prestaties in het onderwijs hebben de prioriteiten uit het lood geslagen.
Intelligentie brengt geen geluk
Het lijkt wel of de participatiemaatschappij – waarin iedereen op eigen kracht mee moet kunnen doen – haar slagschaduw vooruit werpt. Ouders willen hun kinderen wapenen met mooie cijfers en het beste diploma. Maar is angst wel de beste raadgever? Het doel wat ouders het meest nastreven voor hun kind is dat het gelukkig zal zijn. De nadruk op het ontwikkelen van intelligentie biedt geen garanties. Intelligente mensen zijn volgens het proefschrift van Nijmeegse promovendus Yowon Choi niet gelukkiger dan minder slimme personen. Alleen de tevredenheid over de eigen intelligentie heeft voorspellende waarde voor geluk. Het is daarom geen zegen als je ouders teleurgesteld zijn indien het allerhoogste niveau niet voor je is weggelegd.
Baanloze toekomst door robots
Hierbij komt de vraag of kennis de belangrijkste vaardigheid zal zijn in een toekomst waarin robots mensen steeds meer taken uit handen zullen nemen. Minister Lodewijk Asscher zei in het NOS Journaal: ‘Als robots laaggeschoold en routinematig werk gaan overnemen moeten we onze jeugd opleiden voor het andere werk. Niet trainen op routine, maar op het onverwachte. Niet op feiten, maar op creatief analyseren en nieuwe wegen zoeken. En uiteraard op een goede omgang met een geautomatiseerde wereld.’
Succes
Welke persoonskenmerken vergroten de kans dat kinderen dit straks kunnen? Onderzoek laat zien dat positieve emoties creativiteit vergroten en meer soepelheid bieden in het omgang met veranderingen. Als we het oorzakelijk bekijken, dan draagt succes iets bij aan geluk, maar andersom draagt geluk bij aan succes. Kijk maar naar de ouderen van nu. Wie goedgemutst bereid was de nieuwe techniek uit te proberen en eventueel fouten te maken, heeft het computeren nu onder de knie, terwijl de personen met angst het nooit te zullen leren nog steeds aan de kant toekijken.
Hoogleraar positieve psychologie Jan Walburg zegt daarom dat jongeren een gedegen mentaal kapitaal nodig hebben. ‘Leerlingen leren beter en ontwikkelen zich breder met een wakkere en positieve geest.’ Dit vraagt om een verbreding van het onderwijs, terwijl het ministerie van onderwijs juist extra accent aanbrengt op cognitief gebied. Examens worden verzwaard, vakanties verkort, schooldagen verlengd en reken- en taaltoetsen worden toegevoegd.
Rolmodel
Onderwijs dat primair inspeelt op de angst niet goed genoeg te zijn, bereid kinderen te weinig voor op de toekomst die Asscher schetst. Juist beter in je vel zitten, maakt dat leerlingen beter presteren, ook als het gaat om de schoolse vakken. Veerkracht is trainbaar.
Nog belangrijker dan leerlingen te onderrichten hoe zij zouden moeten leven, is dat docenten zelf het goede voorbeeld geven. Gelukkige leraren hebben leerlingen die hogere cijfers halen. Misschien werkt het enthousiasme van de docent voor zijn vak aanstekelijk. Een andere optie is dat gelukkige leraren gezelliger zijn en minder snel boos worden, zodat ook kinderen minder bang en onzeker zijn.

Boekomslag

Omslag boek Gelukkig voor de klas

Geluk is aanstekelijk
De leraar draagt niet alleen kennis over, maar is ook opvoeder en rolmodel, en emoties zijn besmettelijk. Begin de les maar eens met uitgebreid gapen en de leerlingen doen vrolijk mee. En als één leerling in de klas de slappe lach krijgt, is het onmogelijk de orde te handhaven. Scholen hebben niet alleen de taak de wereld toegankelijk te maken voor het verstand. Leren samenleven en jezelf hanteren zijn uiterst belangrijke doelen voor kinderen die de werkvloer straks met een robot moeten delen. Nieuw is dit idee niet. Theo Thijssen (1879-1943) eindigde zijn boek De gelukkige klas met de volgende zinnen: ‘M’n heerlijke, lieve, lastige stel, ik weet eigenlijk maar één ding: het jaar of wat dat ik jullie heb en dat jullie mij hebben, behoren wij enkel maar een gelukkige klas te zijn. En de rest is nonsens hoor, al zal ik dat júllie nooit zeggen.’ Laten we het beeld van een baanloze toekomst gebruiken om het schoolklimaat een positieve impuls te geven. De boeken Gelukkig werken en Gelukkig voor de klas zijn bedoeld om dit ideaal een stapje dichterbij te brengen.

Herinner elkaar aan gelukkig werken in de gezondheidszorg

Geluk en werkplezier zijn belangrijker dan geld. Dit inzicht is misschien het belangrijkste exportproduct van het bergstaatje Bhutan. Daar streeft de regering niet alleen naar economische groei, maar naar het verhogen van het Bruto Nationaal Geluk. Bhutan overtuigde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties al om een resolutie aan te nemen dat geluk meer aandacht verdient bij economische en sociale ontwikkeling.

T-shirt met opdruk

Bewaak je enthousiasme

Geld niet enige dat telt
Het initiatief van Bhutan is in zekere zin geboren uit armoede, want het land kan bepaald niet mee in de ratrace om meer geld. Het idee is echter overgenomen door rijke landen, die leerden dat economische groei niet iedereen geluk brengt. Uiteindelijk telt er meer dan geld.

Stel werkplezier centraal
Het voorbeeld is relevant voor de gezondheidszorg. De zorg komt uit een lange periode van toenemende uitgaven en ondanks deze investeringen is het welbevinden van patiënten en personeel niet optimaal. Dit leert ons, net als de rijke landen, dat gunstige financiële randvoorwaarden zich niet automatisch vertalen in optimaal rendement. En nu de zorg te maken krijgt met bezuinigen, zal de zorg net als Bhutan moeten leren dat werknemers patiënten en het eigen werkplezier centraal kunnen stellen, ondanks financiële krapte.

Betere prestaties
Het mooie is dat de combinatie van werkplezier en beperkte middelen niet onwaarschijnlijk is. Gelukkig werken is niet alleen prettig voor verpleegkundigen, artsen, opleiders en alle andere werknemers in het ziekenhuis, maar ook voor de werkgever en patiënten. De resultaten in onderzoek variëren, maar laten wel steevast een positieve relatie zien tussen werkprestaties en werkgeluk. Wie zich prettiger voelt maakt minder fouten, is minder vaak ziek en is creatiever. Gelukkige werknemers kunnen meer doen met minder.

Nederlands voorbeeld
In de Amphia ziekenhuizen is al een pilot studie gedaan met een programma om het werkgeluk en de bevlogenheid van verpleegkundigen te stimuleren. De resultaten zijn zo goed dat het programma nu met een grotere groep wordt herhaald. In Canada zijn bij een grotere groep verpleegkundigen eveneens fraaie resultaten geboekt met het programma Spirit at work. Het Handboek Positieve Psychologie schrijft over dit programma: Men ‘koos een aanpak waarin het vergroten van het werkplezier centraal stond. De gedachte was dat zorg voor ouderen belangrijk, nuttig, waardevol en dankbaar werk is, maar dat de medewerkers dit als het ware waren ‘vergeten’. Zij werkten op de automatische piloot zonder stil te staan bij wat ze aan het doen waren.’ Deze afdeling was zo ontevreden over de collega’s, dat ze hun chagrijn ten koste van patiënten uitleefden. De groep een spiegel voorhouden en de blik richten op de schoonheid van het werk, zorgden voor een ommekeer.

Mooi werk
De gezondheidszorg krijgt de komende jaren net als Bhutan te maken met geldgebrek. Dit gaat zeker af en toe ervoor zorgen dat pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden. Laat de hulpverleners elkaar blijven helpen in te zien dat ze mooi werk hebben, waar ze veel plezier en voldoening aan kunnen ontlenen.

Gelukkig werken begint thuis

Werknemers een rotgevoel geven is niet zo moeilijk. Geef ze weinig kans hun vaardigheden te gebruiken, ontneem ze mogelijkheden zelf beslissingen te nemen, plaats ze onder tijdsdruk en belast ze lichamelijk zwaar. Doe er nog onzekerheid bij over het voortbestaan van de eigen baan en een denigrerende baas bij die de sfeer aardig verziekt, en je hebt een ideaal recept om werknemers te laten voorsorteren voor een burnout.

Twee fietsers bij de Hoge Veluwe

Een fijne thuisbasis vergroot werkplezier

Veerkracht

Toch volgt lang niet iedereen met moeilijke werkomstandigheden deze glijbaan naar beneden. In een grote Canadese studie onder 1.954 werknemers, is gebleken dat de werkomstandigheden slechts een klein deel verklaren van de verschillen in mentale gezondheid tussen werknemers. Andersom is een gunstig werkklimaat niet voldoende om werknemers gelukkig te maken.

Steun van vrienden
De kans op uitputting door het werk blijkt een stuk kleiner te zijn voor werknemers met een partner, een ondersteunend sociaal netwerk en een goed inkomen. De kans op gelukkig werken is dus groter als je je zaakjes niet alleen voor elkaar hebt tussen negen en vijf, maar ook de andere aspecten van je leven op orde houdt. Thuis bouw je de mentale conditie op om tegenslagen op het werk te verdragen. Het thuisfront inspireert je het werk waar mogelijk naar eigen hand te zetten.

Werkgeluk straalt uit
Het is in dit onderzoek niet bekeken, maar het werkt waarschijnlijk ook andersom. Meer werkplezier maakt het gemakkelijker het thuis leuk te hebben. Privé geluk begint op het werk. [maxbutton id=”2″]

Bron:
Marchand, A., Durand, P., Haines, V. & Harvey, S. (2014) The multilevel determinants of workers’ mental health: results from the SALVEO study. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. [Epub ahead of print]

Werkgeluk als praktisch ideaal

‘De waarheid bestaat niet, maar toch moet je ernaar zoeken.’ Dit zei de emotiepsycholoog Nico Frijda tegen mij in een van de eerste interviews die ik voor Psychologie Magazine heb gehouden. Ik heb me toen vooral afgevraagd hoe ik deze uitspraak moest duiden. Was Frijda verbitterd of juist hoopvol?

Vijver met bomen

Lunchwandeling in de natuur brengt ontspanning

Twintig jaar later is mijn conclusie dat Frijda erin geslaagd was de frustraties over de beperkingen van de psychologie een plek te geven. De vooruitgang in de psychologie blijft soms beperkt, maar Frijda geeft zich niet gewonnen. Het is immers duidelijk dat onwaarheden bestaan en dat je de wereld mooier kan maken door te proberen misverstanden op te ruimen, zelfs als je gelooft dat een definitieve waarheid niet in het verschiet ligt.

Vlieg zonder dat je denkt de zon te bereiken

De uitspraak van Frijda heeft mij de moed gegeven om samen met trainer/coach Onno Hamburger een boek te schrijven met de optimistische titel Gelukkig Werken. Mijn pessimistische ik waarschuwt dat ik met zulke titels de lat hoog leg en dat ik misschien een droom aan het verkopen ben. Maar aan de andere kant is het een mooi ideaal om na te streven, dat niet frustreert zolang je je blijft realiseren dat je het niet volledig waar kan maken.

In het boek Gelukkig werken zie je dat direct terug op de flappen. We gebruiken daar het beeld van de routeplanner op de Tom Tom. Het beginpunt is de huidige werkplek, de bestemming is geluk, maar in plaats van snel aan te komen, is als reisduur tot aan het pensioen opgegeven. Het boek nodigt je uit om na te gaan wat je sterke kanten zijn en hoe je die zou kunnen gebruiken, maar ook om na te denken over  het in toom houden van je zwakke plekken.

Levenskunst zorgt voor evenwicht

Een groot deel van het boek gaat vervolgens dieper in op het vinden van de waarden die je zouden kunnen inspireren en op het vinden van een evenwicht tussen wat jouw belangrijk is en wat de omgeving van je vraagt. Levenskunst op het werk is immers evenwichtskunst. En wie zich daarbij staande weet te houden, krijgt een grote beloning. Geluk maakt creatiever, beschermt de gezondheid en doet de samenwerking beter verlopen.

We laten het ideaal van werkgeluk niet verzanden in een wensdroom. We bespreken uitgebreid dat negatieve emoties een functie hebben en dat het wegdrukken van negativiteit averechts kan werken. Ook de valkuil van de gestegen verwachtingen komt aan bod. Als je verwachtingen sneller stijgen dan de geboekte resultaten, loop je een reëel risico op frustratie.

Streef onbekommerd naar je ideaal

Werkgeluk vraagt dat je een verbinding te maken tussen tegenovergestelde grootheden. Net zoals je alleen goede relaties kan onderhouden, als je bereid bent het risico van verlies te dragen, zul je voor gelukkig werken bereid moeten zijn onaangename gevoelens te tolereren en ervan te leren. Gelukkig werken als ideaal brengt het risico van ongeluk met zich mee. Werken is daarmee als het leven; ingewikkeld. Maar juist als je bereid bent de moeilijkheden onder ogen te zien en er het beste van te maken, heb je kans dat je iets bereikt dat de moeite waard is. Gelukkig werken bestaat niet honderd procent, maar je kan er wel onbekommerd naar streven.

Ad Bergsma

Zelfacceptatie sleutel tot meer geluk

‘Wees jezelf!’, is zo’n vanzelfsprekend advies dat we vergeten dat het niet altijd goed werkt. Veel mensen zijn juist te veel zichzelf in die zin dat vastzitten aan beperkende gewoontes. Ze kunnen gelukkiger worden als iets anders doen. Werk bijvoorbeeld meer aan je tevredenheid met jezelf. Uit Engels onderzoek onder meer dan 5.000 mensen blijkt dat we dit te vaak vergeten.

With love, afzender de slakken (door Ad Bergsma).

With love, afzender de slakken (door Ad Bergsma).

Flexibel

Probeer eens iets nieuws is in een notendop de filosofie van de Engelse psychologen achter het programma Do Something Different. Wie flexibel is, kan op heel verschillende manieren zichzelf zijn. In het begin voelt het afwijken van gewoonten onwennig, eng of vreemd, maar dat is de prijs die je betaalt voor de nieuwe ontdekkingen die je gaat doen. Uiteindelijk hebben flexibele mensen minder last van stress en weten ze zich in moeilijke situaties vaker te redden.

 Meer geluk

Tien gewoontes vergroten de kans op geluk, die zijn samengevat met het acroniem Great Dream:

Giving – Geven, iets doen voor anderen

Relating – Verbinden met andere personen

Exercising – Een half uur lichaamsbeweging per dag

Appreciating –  Stil staan bij de schoonheid om je heen

Trying out –  Blijf nieuw dingen proberen en leren

 

Direction – Stel jezelf doelen

Resilience – Werk aan je veerkracht

Emotion – Kies een positieve aanpak

Acceptance –  Wees vriendelijk voor jezelf

Meaning – Wees onderdeel van een groter geheel.

 Praktisch advies

Al deze gewoontes dragen bij aan een goed gevoel over het eigen leven, maar volgens de filosofie van ‘doe eens iets anders’ kan je natuurlijk het beste kiezen voor de gewoonte die je het minste oefent. Uit vragenlijstonderzoek blijkt dat zelfacceptatie in Engeland het ondergeschoven kindje is. We doen liever wat voor een ander dan dat we onszelf trainen in het onszelf vriendelijk tegemoet treden.

 Iemand die moeite heeft met zelfacceptatie, zou kunnen oefenen met zaken als:

  • Vat fouten op als leermomenten. Merk (kleine) dingen op die goed gaan.
  • Vraag een goede vriend of college wat hij of zij aan jou waardeert.
  • Kies elke dag enkele momenten om te voelen hoe het met je is. Probeer vrede te hebben met wat er in je omgaat.

 Jezelf zijn is natuurlijk niet verkeerd, maar soms wat eenzijdig.

 

Dit artikel is geschreven door Ad Bergsma. Co-auteur van Gelukkig Werken.

 

Bronnen:

Self-acceptance could be the key to a happier life, yet it’s the happy habit many people practise the least.

Ben Fletcher & Karen Pine: Flex; Do something different. Hertfordshire: University of Hertfordshire Press. 2012. 170 blz. ISBN: 978-1-907396-54-0

www.dsd.me

Wat maakt je gelukkig?

Ben je benieuwd waar je gelukkig van wordt? Maakt geld bijvoorbeeld gelukkiger en kan je het dan beter weggeven of houden? Hoe zit dat eigenlijk met kinderen krijgen. Wordt je daar nu gelukkig van of ongelukkiger? In deze uitzending van factcheckers komt mijn co-auteur, geluksonderzoeker en geluksprofessor (zo noemen de makers van factcheckers hem) Ad Bergsma uitgebreid aan het woord om hier een antwoord op te geven. Verhelderend en verrassend.

De uitzending van factcheckers: Marc krijgt geluksadvies

Hier de link naar het programma.

Nieuwsgierig? door Todd Kashdan

Vriend van dit blog Todd Kashdan, (en overigens ook lid van onze LinkedIn group) publiceert in april zijn boek: Curious?: Discover the Missing Ingredient to a Fulfilling Life. Op dit blog alvast een voorproefje.

Curious Book cover Amazon

Lees verder…

Coachingscongres op Nyenrode met John Whitmore

Afgelopen dinsdag was het congres voor de manager als coach op Nyenrode. Voor ons als auteurs was dit tevens de feestelijke presentatie van de Coachingsbox. Het werd een prachtige en zeer inspirerende dag!
no trust no glory

Het toppunt van de dag was wel de lezing van John Whitmore. Whitmore was vroeger professioneel auto coureur en is groot geworden in de sportcoaching. Hij is één van de eerste coaches geweest die coaching introduceerde in de zakenwereld. Deze vader van het coachen is, ondanks dat hij ver in de zeventig is, nog steeds zeer gedreven en inspirerend.

Dat ik niet de enige was die er zo over dacht blijkt uit de evaluaties van die dag. John Whitmore steekt met kop en schouders boven iedereen uit.

John’s verhaal is eigenlijk heel helder. Hoe kan het dat wij als maatschappij zo weinig tijd en energie steken in het ontwikkelen van emotionele intelligentie terwijl uit verschillende onderzoeken blijkt dat om succesvol en gelukkig te zijn in werk en leven dit van enorm groot belang is.

Inspirerend is ook zijn pleidooi om onszelf te blijven ontwikkelen om hoger in de piramide van Maslow terecht te komen en zo over- consumptie en de vernietiging van sociale systemen te voorkomen.

Dit laatste sloot natuurlijk perfect aan bij de workshop die Tica Peeman gaf over het vergroten van vertrouwen binnen de organisatie en mijn eigen workshop over de noodzaak voor meer geluk op de werkplek.

Ter afsluiting en om even iets te proeven van John Whitmore’s wijsheid hieronder een video van hem!

Video: moed en het kiezen van je eigen pad

Enjoy!

Onno Hamburger

Wat is de positieve psychologie?

De positieve psychologie is een stroming die onderzoek doet naar wat mensen gelukkig maakt. Deze recente stroming binnen de psychologie is een reactie op de klassieke psychologie die de focus meer legt op problemen van mensen en psychische afwijkingen.

20080515_Wat_Is_Positieve_Psychologie_Be_Happy_Psychology_by_mikecogh_via_Flickr_580x435image by Michael Coghlan, mikecogh via flickr

De positieve psychologie kan men zien als een logisch vervolg op de humanistische psychologie. De humanistische psychologie is ontstaan in de jaren 50 en was weer een reactie op het behaviorisme en de psychoanalyse. Humanistische psychologen zoals Rogers & Maslow wilden meer aandacht voor psychologische groei en zingeving binnen de psychologie.

Lees meer

coachen op geluk - onno hamburger

Hoe coach je op geluk? Negen geheimen van de smid! 2.0

De laatste tijd wordt mij veelvuldig gevraagd welke instrumenten ik gebruik bij het coachen van geluk in het werk. Een goed moment om hier iets over te schrijven! Enne.. Heb jij toevoegingen? Twijfel dan niet deze mij te mailen!

Ik ben namelijk zelf altijd op zoek naar methodieken die mensen kunnen helpen meer geluk te ervaren in hun werk. Om te bepalen of een methodiek werkt check ik altijd of deze methodiek wetenschappelijk is onderzocht. Daarnaast test ik de effectiviteit van de methodiek ook altijd uit op mijzelf en daarna (pas) op mijn deelnemers. Omdat ik mij erg bewust ben van de kracht van het placebo probeer ik waar mogelijk alleen te werken met happiness methodieken die wetenschappelijk zijn onderzocht.

Happiness at work achtergronden & tools

  1. De positieve psychologie: stroming binnen de psychologie die ontstaan is aan het begin van deze eeuw waarbij vooral onderzoek wordt gedaan naar mensen die succesvol en gelukkig zijn. Dit in tegenstelling tot de klassieke psychologie waarbij vooral onderzoek wordt gedaan naar zieke mensen. Martin Seligman, Ed Diener, Mihaly Csikszentmihalyi en Sonja Lyubomirsky zijn Amerikaanse vertegenwoordigers van deze stroming die langzamerhand meer voet aan de grond krijgt. Meer informatie op positieve psychologie.
  2. HeartMath: methodiek bestaande uit een aantal oefeningen en een biosensor die mensen helpt bewuster te worden wanneer zij stress en ontspanning ervaren. Daarnaast is het een trainingsinstrument om ook ten tijde van grote veranderingen en stress optimaal te blijven nadenken en functioneren. Onderzoek heeft uitgewezen dat HeartMath onder andere helpt om op de werkplek de bloeddruk te verlagen en het ziekteverzuim te verminderen.
    Meer informatie over de achtergronden van HeartMath kan je vinden op onderzoek HeartMath.
  3. Persoonlijkheidspsychologie: De NEO Personality Inventory – revised (ofwel NEO-PI-R) of Big 5. Persoonlijkheid en geluk in werk zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Onder psychologen is de laatste jaren consensus ontstaan dat de beste persoonlijkheidsvragenlijst de NEO-PI-R is. Zowel wat betreft betrouwbaarheid (herhaalbaarheid) als validiteit (meet wat moet meten) meet deze test het beste. Andere populaire persoonlijkheidstesten zoals de Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) kunnen deze wetenschappelijke criteria niet claimen. (Daardoor weet je met testen als de MBTI in feite niet wat je meet en kan je net zo goed astrologie e.d. gebruiken). Kijk voor meer informatie op de volgende website: NEO PI-R.
  4. Flow: Het begrip flow wordt door Wikipedia als volgt gedefinieerd: een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden. Men is volledig betrokken en voert de activiteiten succesvol uit. Medewerkers die regelmatig flow in hun werk ervaren hebben meer plezier & voldoening in hun werk. Flow is een belangrijke fundament bij het ervaren van geluk in het werk. Mihaly Csikszentmihalyi is één van de meest bekende onderzoekers naar flow. Zie hier voor meer informatie over flow.
  5. Rationeel Emotieve Therapie of Training (RET): Methodiek die je helpt meer invloed te hebben op je eigen gedachten en gevoelens. Albert Ellis is één van de grondleggers van deze methodiek. Door middel van zijn ABC model wordt de objectieve situatie (de A), de interpretatie van deze situatie (de B) en de gevolgen van deze interpretatie (de C) van elkaar losgekoppeld. Daardoor kunnen mensen meer afstand nemen van hun eigen gedachten waardoor zij minder worden gestuurd en bepaald door hun negatieve gedachten. Zie hier voor meer informatie over de RET.
  6. Mindfulness: Mindfulness betekent eenvoudig gezegd: aandacht schenken aan wat zich voordoet van moment tot moment zonder oordelen. Dat klinkt makkelijker dan dat het is. Het vraagt vooral veel oefening. Onderzoek wijst uit dat mindfulness helpt om minder last te hebben van negatieve gedachten en depressie. Eén van de uitgangspunten van mindfulness is dat het overdadig analyseren van eigen problemen een niet effectieve manier is om met je eigen binnenwereld om te gaan waardoor ongeluk en depressie kan ontstaan. Zie hier en ook hier voor meer informatie.
  7. Voice Dialogue*: methodiek die is ontwikkeld door Hal & Sidra Stone waarbij ze ervan uitgaan dat elke persoon een aantal subpersoonlijkheden bezit die beurtelings aan het stuur komen zitten. Als wij ons niet bewust worden van deze verschillende subpersoonlijkheden, dan laten wij ons willoos door hen sturen. In de huidige tijd, waarbij er steeds meer aandacht komt voor persoonlijke ontwikkeling, is de zogenaamde interne criticus als subpersoonlijkheid belangrijker geworden. Zie hier voor meer informatie over VD.
  8. EMDR
  9. Visualisatie

 

*Van de bovenstaande methodieken is alleen Voice Dialogue (bij mijn weten) niet wetenschappelijk getest op effectiviteit!