Was jij niet gelukkig in je werk?

Na 16 jaar met veel plezier te hebben gewerkt ga ik Van Harte & Lingsma verlaten. Waarom ga ik weg? Ben ik niet gelukkig in mijn werk? Deze vragen krijg ik nu regelmatig. Je hebt het toch naar je zin daar? Je werkt bij een goed bureau. Je werkt met fijne, enthousiaste collega’s. Mooie klanten. Waarom zou je dat allemaal opgeven?

9416038429_86bc5f5bf8_z

Het kriebelt al langer

Mensen die mij goed kennen zullen niet verbaasd zijn dat ik de stap naar zelfstandigheid ga maken. Het kriebelt namelijk al langer. Ik had ook al enige jaren mijn eigen onderneming naast mijn vaste dienstverband. De stap naar volledig ondernemerschap is nu een logische stap. Ik heb er ontzettend veel zin in om mijn eigen organisatie Gelukkig Werken verder op te bouwen en daarmee het thema gelukkig werken in Nederland nog verder op de kaart te helpen zetten. Helemaal voor mijn eigen “toko” gaan, past bij deze stap.

Wat wil ik bereiken?

Nederlanders scoren gemiddeld een 7,2 wat betreft hun geluk in het werk. Bijna een kwart van de medewerkers scoort een 6 of lager! Dat moet @#*$# toch beter kunnen! Wij besteden een belangrijk deel van ons leven op ons werk! Waarom zou je daar niet kunnen floreren? Onze algemene gelukscore is overigens al een stukje beter dan ons werkgeluk. Wij geven onszelf daar gemiddeld een 7,5 voor. Ik wil mensen graag helpen gelukkiger te worden in het werk. Een score minimaal zo hoog als onze gewone geluksscore moet toch haalbaar zijn! Een 8 of meer zou helemaal fantastisch zijn. En waarom dan stoppen in Nederland. Sinds ons boek Gelukkig Werken ook vertaald is in het Engels krijgen wij in toenemende mate ook vragen uit het buitenland. En daar valt nog een wereld te winnen, letterlijk!

Ga ik alleen werken?

Gelukkig Werken is nooit een eenmanszaak geweest. De afgelopen jaren is een netwerk van gedreven professionals ontstaan die de passie en competenties hebben om medewerkers en organisaties te helpen gelukkiger te werken. Ad Bergsma natuurlijk als co-auteur van het boek Gelukkig Werken en gerenommeerd geluksonderzoeker. Maar bijvoorbeeld ook Erwin Klappe (Klappe traint), Rens ter Weijde (Purpose+), onderzoeksbureau Soffos en de Uitgever Boom & Nelissen zijn daarbij “partners in crime”. De komende maanden zal dit netwerk nog verder worden uitgebreid.

Zelfstandig in verbinding

Overigens ga ik niet helemaal weg bij Van Harte & Lingsma. Ik blijf als zelfstandig professional nog wel verbonden met deze prachtige organisatie. Verder gaan wij als Gelukkig Werken organisaties (zoals Van Harte & Lingsma), coaches, trainers & adviseurs ondersteunen en opleiden zodat zij zelf ook weer hun klanten kunnen helpen om gelukkiger te gaan werken. Op naar die 7,5 gemiddeld (of hoger!).

Nog gelukkiger worden?

En wat betreft mijn eigen geluk in het werk?! Ik zat al redelijk hoog (rond de 7,5). Maar ik was ook toe aan een nieuwe uitdaging. En die stap ga ik nu zetten. Of ik dat spannend vind? Zeker weten! Of ik er zin in heb? Zeer zeker! Of dat gaat leiden tot een nog hogere gelukkig werken score? We gaan het zien! Doe je mee?

 

Picture by pixagraphic

Meer geluk in het werk creëren als missie

In Nederland geven medewerkers zichzelf gemiddeld een 7,2 op de mate van geluk in het werk. Meer dan de helft van de medewerkers scoort een 7 of lager. Bijna één kwart van de medewerkers geeft zichzelf een 6 of lager. Bijna 1 op de 10 medewerkers scoort zelfs een 5 of lager.

Picture by Eric Benacek

De last van ongelukkig werken

Ik heb zelf een tijdje (tijdens mijn periode in Aruba) ongelukkig gewerkt. Ik moet er niet aan denken dat nog langer dan een aantal weken te moeten doen. We besteden een groot deel van ons leven op het werk. Veel mensen zien hun collega’s vaker dan zij hun partner zien. Waarom zouden wij accepteren dat je minder gelukkig bent in je werk dan in de rest van je leven? (Nederlanders geven zichzelf een 7,5 wanneer je hen vraagt naar hun algemene geluksniveau). Werk is naar mijn idee bij uitstek een plek waar je kan floreren en samen met anderen mooie en nuttige dingen kan realiseren. Dat hoeft niet per se altijd “leuk” te zijn maar ongelukkig werken zou eerder de uitzondering dan de regel moeten zijn.

Gelukkiger werken is mogelijk

Ik geloof dat de meeste mensen gelukkiger kunnen werken dan ze nu doen. Zelfs zonder hun omgeving te veranderen. Vaak vraagt gelukkiger werken wel om ander gedrag en soms zelfs een nieuwe werkplek binnen of buiten de organisatie. De afgelopen 10 jaar heb ik vele honderden mensen geholpen om gelukkiger te werken. Als coach, trainer en workshop begeleider. Ik merk dat me dit enorm veel plezier, voldoening en zingeving schenkt (en mooie resultaten!).

Van een 7,2 naar een 7,5

Wanneer ik de komende jaren medewerkers, leiders & bestuurders kan helpen om gelukkiger te werken ben ik tevreden. Gelukkig Werken van een gemiddelde van 7,2 naar een 7,5 brengen moet toch lukken? “One person at a time”. Ik heb er zin an! 😉

 

Picture by
Eric Benacek

Hoe kan jij Blue Monday verslaan?

De beruchte “Blue Monday”* is weer in aantocht. De meest depressieve dag van het jaar. De feestdagen zijn achter de rug, het geld is op en het duurt nog even voordat de dagen weer echt langer worden en de lente in zicht is. Wat kan jij als medewerker of werkgever doen om jouw collega’s te ondersteunen tijdens deze moeilijke periode? De jaarlijkse Geluksmonitor van trainingsbureau Van Harte & Lingsma, uitgevoerd door Panelwizard onder ruim 1000 Nederlandse werknemers, biedt zicht op waar medewerkers gelukkig en ongelukkig van worden. Deze informatie kan je gebruiken om het tij in deze “duistere” tijden ten goede te keren ;-).

7921162898_b4c80079d6_o

Wat maakt medewerkers gelukkig in het werk?

Medewerkers geven zelf aan dat een goede relatie met collega’s voor hen de belangrijkste factor is die hun werkgeluk bepaalt (63%). Ook ruimte voor humor (49%) en een goede balans tussen werk en privé (44%) dragen in belangrijke mate bij aan een gevoel van geluk op de werkvloer.

Wat maakt medewerkers ongelukkig in het werk?

Opvallend is dat medewerkers vooral ongelukkig worden van teveel werkdruk (47%). De afgelopen jaren ervaren medewerkers steeds meer stress. Wat medewerkers verder erg ongelukkig maakt is een slecht functionerende leidinggevende (45%). Daarnaast wordt maar liefst 42% ongelukkig door negatieve “mensen” op de werkplek.

Wat kan je doen tegen de effecten van Blue Monday?

Onderzoek wijst uit dat mensen drie basale behoeften hebben. De behoefte aan autonomie (1). De behoefte aan verbinding (2) en een gevoel van competentie (3). Door medewerkers te ondersteunen bij het “bevredigen” van deze drie behoeften maak je hen weerbaarder tegen gevoelens van ongeluk en help je hen om meer positieve gevoelens te ervaren in het werk. Dit kan je ondersteunen door medewerkers meer verantwoordelijkheid te geven en middelen te bieden om zelfstandiger aan de slag te gaan. Als leidinggevende vraagt dit wel een andere manier van leidinggeven waarbij vertrouwen en loslaten een belangrijke rol spelen (situationeel leiderschap kan hierbij zeer handig zijn).  Stimuleer verder activiteiten die verbinding op de werkplek ondersteunen zoals gezamenlijk lunchen en de mogelijkheid om eigen projecten op te starten zodat medewerkers meer ruimte krijgen om hun eigen talenten te ontwikkelen.

Omgaan met verhoogde werkstress

De afgelopen jaren zijn we meer van medewerkers gaan vragen. Mensen moeten meer doen in minder tijd en met minder middelen (en vaak minder collega’s). Daarnaast moeten ze vaak ook nog eens innovatief en vernieuwend zijn. Deze toegenomen eisen leken een tijdelijke ontwikkeling maar het lijkt eerder onderdeel te zijn geworden van “Het Nieuwe Werken”. Daarom is het van groot belang medewerkers de handvatten te bieden om beter te leren omgaan met deze toegenomen werkdruk. Traditioneel ligt de nadruk bij het beter leren omgaan met stress vaak op het verminderen van de (negatieve) stressfactoren. Recentelijk wordt er echter in toenemende mate succesvol aandacht besteed aan een andere vorm van omgaan met stress waarbij de aandacht veel meer wordt gericht op wat er wel goed gaat en het versterken van het welzijn en het geluk van de medewerkers.

Slecht functionerende leidinggevenden

Uit onderzoek van Van Harte & Lingsma blijkt dat slecht functionerende leidinggevenden een belangrijke bepalende factor zijn (45%) waardoor medewerkers ongelukkig worden. Traditioneel worden medewerkers regelmatig beoordeeld door hun leidinggevende. Laat leidinggevenden nu voor de verandering ook eens beoordelen door hun medewerkers. Dit maakt gelijk duidelijk welke leidinggevenden extra begeleiding nodig hebben. Tijdens de crisis stond in veel organisaties snijden centraal. Daarbij was een bepaald type leidinggevende nodig om de teams op te schudden en mensen te ontslaan. Nu groei en floreren van zowel organisaties als medewerkers weer centraal komen te staan zijn er ook weer een ander soort leidinggevenden nodig. Geef leidinggevenden de ruimte zichzelf te veranderen en te verbeteren en neem anders tijdig afscheid.  `

Vragenlijst Gelukkig Werken

Werkgevers die willen inzetten op gelukkig werken kunnen sinds kort gebruik maken van de Gelukkig Werken Vragenlijst. Deze vragenlijst maakt duidelijk hoe gelukkig een werknemer is in het werk en de factoren die daarbij bepalend zijn. Wil jij weten hoe jouw organisatie ervoor staat qua geluk in het werk en wat je daar concreet aan kan doen? Neem dan even contact met mij op (onno@gelukscoach.nl).

*Blue Monday bestaat natuurlijk helemaal niet maar is een “uitgevonden” fenomeen wat wel jaarlijks terugkomt en een mooi moment biedt om even serieus aandacht te schenken aan gelukkiger werken op de werkvloer.

Guus geluk scoort straks opnieuw

De nederlagen van Oranje riep bij het RTL4 programma Editie NL de vraag op of het geluk van coach Guus Hiddink op was. Mijn antwoord was dat mazzel inderdaad voor een deel afhankelijk is van toeval. Het dubbeltje zal voor Guus ook wel eens de verkeerde kant op vallen. Maar wie zoals Hiddink zijn carrière heeft gebouwd op een lange reeks gelukkige successen, moet iets gedaan hebben om dit af te dwingen.

Ad Bergsna

Ad Bergsma legt bij Editie NL uit dat mazzel niet alleen een kwestie is van geluk

Een reeks successen is geen mazzel
Een van de raadselen van het onderzoek naar geluk is dat in de loop van de tijd dezelfde gebeurtenissen steeds bij dezelfde personen gebeuren. De Australische psychologen Bruce Headey en Alex Wearing beschrijven dit fenomeen in hun boek Understanding happiness als volgt: ‘Vooral gebeurtenissen op het gebied van vriendschap, werk, levensstandaard en geld zijn repeterend. Om wat voorbeelden te geven, het waren dezelfde mensen die steeds opnieuw vertelden dat ze veel nieuwe vrienden hadden gemaakt; dat de vriendschap met iemand van het andere geslacht zich had verdiept; dat ze op hun werk promotie hadden gemaakt of dat ze waren ontslagen. Sommige familiekwesties kwamen ook steeds terug, zoals ernstige ruzies met de eigen kinderen of terugkerende spanningen in de partnerrelatie.’

De persoonlijkheid van de geluksvogel
Dit soort gegevens laten eigenlijk maar één conclusie toe. Mensen bij wie het structureel mee of tegen zit, staan kennelijk op een andere manier in het leven. Dit betekent ook dat een coach die tientallen jaren succesvol is, moet ook iets gedaan moet hebben om zijn geluk af te dwingen. Guus Hiddink heeft niet alleen geluk, maar is ook vaardig. Een van de verschillen tussen geluksvogels en pechvogels is de persoonlijkheid. Wie emotioneel instabiel en introvert is, maakt gemiddeld meer narigheid mee. Andersom trekken extraverte mensen meer vrolijkheid aan.

Geluksschool
De Engelse psycholoog Richard Wiseman heeft aangetoond dat de blik op de wereld ook veel uitmaakt. Wie de wereld als een veilige plek ervaart, kijkt meer om zich heen en ziet meer mogelijkheden. Wie voortdurend naar de grond kijkt, omdat alle andere mensen toch niet deugen, maakt nooit een leuk praatje in de lift met iemand die later een vriend wordt of die de eigen carrière een gunstige wending kan geven. Wiseman denkt dat mensen kunnen leren het geluk af te dwingen en hij geeft onder meer de volgende tips:

  • Probeer open te staan voor nieuwe ervaringen en durf af te wijken van vaste gewoonten.
  • Stel jezelf voor het begin van een belangrijke situatie voor dat je geluk zult hebben. Een positief gevoel maakt zichzelf soms waar.

Triomfgebaar als basis van succes
Een andere tip is jezelf in een open stand te zetten voorafgaand aan een belangrijk gesprek. Ga voor een spiegel staan en steek je armen 45 seconden lang in triomf omhoog en lach jezelf vriendelijk toe. Registreer wat deze blije houding doet met je energie niveau. Meestal zul je merken dat je gemoed de fysieke uitdrukking volgt. Hou vervolgens de blijdschap vast en treedt de wereld verwachtingsvol tegemoet. Mazzel en pech bestaan en zijn deels afhankelijk van toeval, maar jij zal vandaag grijpen naar het deel van het geluk waar je zelf greep op hebt.

Werkplezier in de Helweek

Hoe maak je een werkweek bijzonder? Het nieuwe zelfhulpboek Helweek zoekt een oplossing door het ergerlijke plezier van de ice bucket challenge te combineren met alledaagsheid. De Noorse coach Erik Betrand Larssen vraagt lezers de zwaarste week uit zijn militaire loopbaan na te spelen in het burgerbestaan.

Betrand Larssen poseert met zijn boek Helweek

Coach Betrand Larssen

Vroeg opstaan
Het concept van Bertrands helweek is simpel. Je slaapt een week lang elke dag van 10 uur ’s avonds tot vijf uur ’s ochtends en slaat één nacht zelfs helemaal over. Verder doe je wat je altijd doet, maar dan ‘ongelooflijk veel beter’. Het is de bedoeling dat je je oude ik een week lang vervangt door een bewustere versie van jezelf. Je pakt aan wat je altijd laat liggen en je verspilt geen tijd met sociale media, kletspraatjes of televisie. Je doel is bergen verzetten en jezelf bewijzen dat je veel meer kunt dan je denkt.

Pluk de dag
Het idee van Larssens idee is grappig en uitdagend. Het levert een ideale ervaring op om achteraf te delen via sociale media of eindeloze kletspraatjes. Tegelijkertijd schudt de helweek mensen wakker uit hun lethargie. Je laat dingen sloffen, sport te weinig en komt niet toe aan het richting geven aan je carrière. Je vindt dat het eigenlijk anders zou moeten. Door in de helweek niet te denken maar te doen, ontdekt je dat veel drempels alleen in je hoofd zitten. Na een week heeft je leven een schoonmaakbeurt gehad, heb je jezelf verbaasd en ben je verlost van de knagende druk in je achterhoofd over wat je eigenlijk zou willen.

Uit je comfortzone
De dingen die je uitvoert zijn gewoon, maar krijgen een bijzonder cachet door de verhalen uit het boek over de militaire ontberingen van Larssen. Je bent een week lang de held, want fysieke ontberingen stellen maar weinig voor vergeleken met het mentale spelletje van de Helweek, aldus de mental coach. Larssen verleent alle deelnemers een beetje heldhaftigheid. Ik zelf was ervan overtuigd dat hij overdreef. Mijn mening kantelde toen ik door het RTL-4 programma Editie.nl werd geïnterviewd door een zichtbaar uitgeputte programmamaker, die pas één dag helweek achter de rug had. En toen de interviewer onverwacht vroeg of ik mee zou doen, schrok ik toch terug: ‘Ik weet niet zeker of ik dat wel durf.’

Terug naar af?
Buiten je eigen comfortzone beleef je het werkende leven intenser. Ik vrees alleen dat de aanpak die je iets bijzonders laat verrichten tijdens de helweek, niet altijd gevolgen heeft in de weken daarna. Al zal het de eerste tijd geweldig zijn als je moe thuis komt uit je werk, en dan eventjes wezenloos op de bank mag hangen, zodat je op je telefoon wat met sociale media kan pielen. Maar als terug naar af je niet bevalt, kan je altijd nog proberen stap voor stap je leven verrijken. Dat is misschien niet zo bijzonder voor de buitenwereld, maar goed beschouwd zeker zo uitzonderlijk en dapper.

Onderwijs geluk voor arbeidsmarkt met robot

Gelukkig voor de klas

Ad Bergsma en Jacqueline Boerefijn overhandigen het eerste exemplaar van hun boek aan minister Bussemaker.

Het onderwijs bereid kinderen voor op een toekomst waarin robots bijna alles beter (goedkoper) kunnen dan mensen, stelde minister Asscher in het NOS Journaal. Stel daarom het mentaal kapitaal van leerlingen centraal in het onderwijs.
Prestatiedruk
‘Ik ben blij dat ik geen mentor ben van de brugklas, want dan moet je op het einde van het jaar met ouders bespreken dat hun kind misschien naar de havo moet in plaats van het vwo.’ Deze uitspraak van een ervaren docent uit mijn hardloopgroepje werd aangevuld door de onderwijzers van groep 2 / 3 van de basisschool. Bij haar hadden ouders geklaagd over het feit dat hun kind in een combinatieklas zat met jongere kinderen. Bestond daardoor niet het risico dat hun kind daardoor straks het atheneum zou mislopen?
Deze kleine conversatie laat zien dat de prestatiedruk in het onderwijs is toegenomen. Ouders eisen een hoogbegaafd kind en de scholen willen het beter doen dan de leerfabrieken uit de buurt. De nadruk op excellente prestaties in het onderwijs hebben de prioriteiten uit het lood geslagen.
Intelligentie brengt geen geluk
Het lijkt wel of de participatiemaatschappij – waarin iedereen op eigen kracht mee moet kunnen doen – haar slagschaduw vooruit werpt. Ouders willen hun kinderen wapenen met mooie cijfers en het beste diploma. Maar is angst wel de beste raadgever? Het doel wat ouders het meest nastreven voor hun kind is dat het gelukkig zal zijn. De nadruk op het ontwikkelen van intelligentie biedt geen garanties. Intelligente mensen zijn volgens het proefschrift van Nijmeegse promovendus Yowon Choi niet gelukkiger dan minder slimme personen. Alleen de tevredenheid over de eigen intelligentie heeft voorspellende waarde voor geluk. Het is daarom geen zegen als je ouders teleurgesteld zijn indien het allerhoogste niveau niet voor je is weggelegd.
Baanloze toekomst door robots
Hierbij komt de vraag of kennis de belangrijkste vaardigheid zal zijn in een toekomst waarin robots mensen steeds meer taken uit handen zullen nemen. Minister Lodewijk Asscher zei in het NOS Journaal: ‘Als robots laaggeschoold en routinematig werk gaan overnemen moeten we onze jeugd opleiden voor het andere werk. Niet trainen op routine, maar op het onverwachte. Niet op feiten, maar op creatief analyseren en nieuwe wegen zoeken. En uiteraard op een goede omgang met een geautomatiseerde wereld.’
Succes
Welke persoonskenmerken vergroten de kans dat kinderen dit straks kunnen? Onderzoek laat zien dat positieve emoties creativiteit vergroten en meer soepelheid bieden in het omgang met veranderingen. Als we het oorzakelijk bekijken, dan draagt succes iets bij aan geluk, maar andersom draagt geluk bij aan succes. Kijk maar naar de ouderen van nu. Wie goedgemutst bereid was de nieuwe techniek uit te proberen en eventueel fouten te maken, heeft het computeren nu onder de knie, terwijl de personen met angst het nooit te zullen leren nog steeds aan de kant toekijken.
Hoogleraar positieve psychologie Jan Walburg zegt daarom dat jongeren een gedegen mentaal kapitaal nodig hebben. ‘Leerlingen leren beter en ontwikkelen zich breder met een wakkere en positieve geest.’ Dit vraagt om een verbreding van het onderwijs, terwijl het ministerie van onderwijs juist extra accent aanbrengt op cognitief gebied. Examens worden verzwaard, vakanties verkort, schooldagen verlengd en reken- en taaltoetsen worden toegevoegd.
Rolmodel
Onderwijs dat primair inspeelt op de angst niet goed genoeg te zijn, bereid kinderen te weinig voor op de toekomst die Asscher schetst. Juist beter in je vel zitten, maakt dat leerlingen beter presteren, ook als het gaat om de schoolse vakken. Veerkracht is trainbaar.
Nog belangrijker dan leerlingen te onderrichten hoe zij zouden moeten leven, is dat docenten zelf het goede voorbeeld geven. Gelukkige leraren hebben leerlingen die hogere cijfers halen. Misschien werkt het enthousiasme van de docent voor zijn vak aanstekelijk. Een andere optie is dat gelukkige leraren gezelliger zijn en minder snel boos worden, zodat ook kinderen minder bang en onzeker zijn.

Boekomslag

Omslag boek Gelukkig voor de klas

Geluk is aanstekelijk
De leraar draagt niet alleen kennis over, maar is ook opvoeder en rolmodel, en emoties zijn besmettelijk. Begin de les maar eens met uitgebreid gapen en de leerlingen doen vrolijk mee. En als één leerling in de klas de slappe lach krijgt, is het onmogelijk de orde te handhaven. Scholen hebben niet alleen de taak de wereld toegankelijk te maken voor het verstand. Leren samenleven en jezelf hanteren zijn uiterst belangrijke doelen voor kinderen die de werkvloer straks met een robot moeten delen. Nieuw is dit idee niet. Theo Thijssen (1879-1943) eindigde zijn boek De gelukkige klas met de volgende zinnen: ‘M’n heerlijke, lieve, lastige stel, ik weet eigenlijk maar één ding: het jaar of wat dat ik jullie heb en dat jullie mij hebben, behoren wij enkel maar een gelukkige klas te zijn. En de rest is nonsens hoor, al zal ik dat júllie nooit zeggen.’ Laten we het beeld van een baanloze toekomst gebruiken om het schoolklimaat een positieve impuls te geven. De boeken Gelukkig werken en Gelukkig voor de klas zijn bedoeld om dit ideaal een stapje dichterbij te brengen.

Herinner elkaar aan gelukkig werken in de gezondheidszorg

Geluk en werkplezier zijn belangrijker dan geld. Dit inzicht is misschien het belangrijkste exportproduct van het bergstaatje Bhutan. Daar streeft de regering niet alleen naar economische groei, maar naar het verhogen van het Bruto Nationaal Geluk. Bhutan overtuigde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties al om een resolutie aan te nemen dat geluk meer aandacht verdient bij economische en sociale ontwikkeling.

T-shirt met opdruk

Bewaak je enthousiasme

Geld niet enige dat telt
Het initiatief van Bhutan is in zekere zin geboren uit armoede, want het land kan bepaald niet mee in de ratrace om meer geld. Het idee is echter overgenomen door rijke landen, die leerden dat economische groei niet iedereen geluk brengt. Uiteindelijk telt er meer dan geld.

Stel werkplezier centraal
Het voorbeeld is relevant voor de gezondheidszorg. De zorg komt uit een lange periode van toenemende uitgaven en ondanks deze investeringen is het welbevinden van patiënten en personeel niet optimaal. Dit leert ons, net als de rijke landen, dat gunstige financiële randvoorwaarden zich niet automatisch vertalen in optimaal rendement. En nu de zorg te maken krijgt met bezuinigen, zal de zorg net als Bhutan moeten leren dat werknemers patiënten en het eigen werkplezier centraal kunnen stellen, ondanks financiële krapte.

Betere prestaties
Het mooie is dat de combinatie van werkplezier en beperkte middelen niet onwaarschijnlijk is. Gelukkig werken is niet alleen prettig voor verpleegkundigen, artsen, opleiders en alle andere werknemers in het ziekenhuis, maar ook voor de werkgever en patiënten. De resultaten in onderzoek variëren, maar laten wel steevast een positieve relatie zien tussen werkprestaties en werkgeluk. Wie zich prettiger voelt maakt minder fouten, is minder vaak ziek en is creatiever. Gelukkige werknemers kunnen meer doen met minder.

Nederlands voorbeeld
In de Amphia ziekenhuizen is al een pilot studie gedaan met een programma om het werkgeluk en de bevlogenheid van verpleegkundigen te stimuleren. De resultaten zijn zo goed dat het programma nu met een grotere groep wordt herhaald. In Canada zijn bij een grotere groep verpleegkundigen eveneens fraaie resultaten geboekt met het programma Spirit at work. Het Handboek Positieve Psychologie schrijft over dit programma: Men ‘koos een aanpak waarin het vergroten van het werkplezier centraal stond. De gedachte was dat zorg voor ouderen belangrijk, nuttig, waardevol en dankbaar werk is, maar dat de medewerkers dit als het ware waren ‘vergeten’. Zij werkten op de automatische piloot zonder stil te staan bij wat ze aan het doen waren.’ Deze afdeling was zo ontevreden over de collega’s, dat ze hun chagrijn ten koste van patiënten uitleefden. De groep een spiegel voorhouden en de blik richten op de schoonheid van het werk, zorgden voor een ommekeer.

Mooi werk
De gezondheidszorg krijgt de komende jaren net als Bhutan te maken met geldgebrek. Dit gaat zeker af en toe ervoor zorgen dat pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden. Laat de hulpverleners elkaar blijven helpen in te zien dat ze mooi werk hebben, waar ze veel plezier en voldoening aan kunnen ontlenen.

Investeer meer in coaching

Tijdens de algemene beschouwingen zette de regering in op het bieden van kansen aan iedereen, terwijl de oppositie wees op de ouderen en andere kwetsbaren voor wie dit geen soelaas zou bieden. Het bezwaar de oppositie kan verkleind worden als bedrijfsleven, onderwijs en geestelijke gezondheidszorg meer investeren in het vergroten van levenskunst.

Boekomslag

Omslag boek Gelukkig voor de klas

Politieke achtergrond
Achter de politieke schermutselingen tijdens de algemene beschouwingen speelde de vraag: Hoe staat Nederland ervoor? De PVV ziet een oudere generatie die als ‘oud vuil’ wordt behandeld en de SP treurt vanwege de lange rijen bij de voedselbanken. Rutte wijst op zijn beurt op de welvaartsgroei van de oudere generaties en het sociale vangnet van de verzorgingsstaat. De staat biedt een aanvaardbaar minimum.
Nederland gaat goed/slecht
Een afspiegeling van dit debat woedt onder geluksonderzoekers. De een schrijft boeken over het verlies van geluk in de moderne markteconomieën en de ander zegt dat het leven nog nooit zo goed is geweest als op dit moment. Beide partijen kijken zoals Rutte het uitdrukte door een rietje naar de sociale werkelijkheid. Veel Nederlanders zijn angstig, terneergeslagen, overbelast of eenzaam. Tegelijkertijd geven Nederlanders zichzelf een rapportcijfers van 7,7 voor hun eigen geluk. De blijmoedige en sombere statistieken spreken elkaar niet tegen, omdat mensen die hoge niveaus van onbehagen rapporteren, vaak ook vaak gelukkige momenten kennen. Andersom hebben gelukkige mensen geen rimpelloos leven.
Burgerslachtoffers
Tijdens de algemene beschouwingen worden verschillende oplossingen aangedragen. De regering wil mensen voor elkaar en voor zichzelf laten zorgen, terwijl de oppositie de burgerslachtoffers van het moderne leven centraal stelt en meer wajong, verzorgingshuizen en bestaanszekerheid wil bieden. Wat in beide visies ontbreekt is de levensvaardigheid van het individu. Kansen bieden aan mensen die ze niet kunnen pakken heeft geen zin. Dat is even nuttig als te voorkomen dat mensen op eigen benen gaan staan door ze blijvend te ‘beschermen’.
Meer therapie en coaching
De Engelse geluksonderzoeker en econoom Richard Layard heeft daarom voorgesteld veel meer psychotherapeuten op te leiden. De moderne meerkeuze maatschappij stelt zulke hoge eisen aan de zelfredzaamheid van het individu, dat zij soms begeleiding nodig hebben om een goede koers te vinden. Internationaal onderzoek van de socioloog Giorgio Touburg toont aan dat hogere investeringen in de geestelijke gezondheidszorg gepaard gaan met een hoger geluk van de bevolking. Helaas kiest de regering voor harde bezuinigen in de ggz.
Gelukkig werken
Het vergroten van levenskunst is een waardevol en ten onrechte onderbelicht doel. Dit geldt niet alleen voor patiënten in de gezondheidszorg, maar ook voor leerlingen op scholen of werknemers. Hoogleraar positieve psychologie Jan Walburg reageert: ‘Welbevinden is geen leuk extraatje, maar raakt de kern. We weten dat welbevinden een belangrijke voorwaarde is om open te staan voor nieuwe ervaringen. Leerlingen leren beter en ontwikkelen zich breder met een wakkere en positieve geest.’
Vind je eigen weg
Wat Walburg hier over het onderwijs zegt, kan doorgetrokken worden naar de maatschappij als geheel. Meer kansen in de maatschappij voor het individu levert alleen meer geluk op als individuen die kunnen benutten. Life coaching, psychotherapie en onderwijs kunnen mensen leren zelf een weg te vinden in de moderne meerkeuze maatschappij. Dezelfde rol wordt vervuld door boeken als Gelukkig werken en Gelukkig voor de klas. Het versterken van levenskunst levert een mooiere maatschappij op.

Ricardo Semler ontmoeten

Vandaag heb ik Ricardo Semler ontmoet. Wat een inspirerende man! Ik had al eerder geschreven over zijn werk in het Management Team. 20 jaar geleden was Semler ook in Nederland. Toen kwamen er maar 20 mensen opdagen. Vandaag de dag is Semler hot. Ik schat dat hij vandaag het honderdvoudige publiek had. Semler’s radicale ideeën over vergaande autonomie in organisaties sluiten dan ook naadloos aan bij de huidige tijdgeest.

Semler_Hamburger3_2014

 Hiërarchisch managen is uit. Zelfsturing van teams en medewerkers wordt steeds populairder. Vandaag deelde Semler een paar mooie observaties met ons. Hij bepleit een overgang van de focus op slim werken naar een overgang richting wijsheid. Hij wil meer aandacht voor intuïtie en minder voor korte termijn doelstellingen. Mooi was ook zijn authentieke frustratie over de staat van onze organisaties. Volgens Semler worden organisaties nog steeds aangestuurd als legereenheden waarbij de creativiteit en bevlogenheid actief wordt ontmoedigd. Ook in Nederland is slechts een minderheid bevlogen aan het werk. Tijdens de pauze had ik de mogelijkheid om met een klein groepje mensen even persoonlijk met Semler te spreken. Dat was gelijk ook een mooie mogelijkheid om ons net vertaalde boek Happiness at Work aan hem aan te bieden. Hij leek oprecht geïnteresseerd! Ik ben benieuwd of het nog tot iets gaat leiden! Mooi dat zo’n crowd funding organisatie als Live on Demand via zelforganisatie Semler (mede) naar Nederland heeft kunnen halen. Meer Semler Style ga je het niet krijgen :-)!

Hoe geef je gelukkig leiding?

Toen ik een paar jaar geleden zelf leiding ging geven merkte ik hoe moeilijk dat is. Als medewerker is het altijd gemakkelijk om een ideaal plaatje te hebben van wat een leidinggevende zou moeten doen. Wanneer je zelf achter het stuur zit merk je pas hoe complex en uitdagend leidinggeven eigenlijk was. 

New frontiers

Gelukkig leidinggeven is persoonlijk

Een inspirerend voorbeeld vind ik mijn toenmalige directeur. Hij gaf veel vrijheid, de manier waarop hij functioneerde vond ik inspirerend en hij stelde veel vragen die mij en de mensen om mij heen uitdaagde om na te denken over wat we echt wilden. Waar nodig hakte hij knopen door en stond hij pal voor zijn idealen. Ik werd geïnspireerd door zijn leiderschap en had het idee dat hij zichzelf ook erg prettig voelde in zijn rol. Wat ik me later pas realiseerde is dat hij niet de ideale leidinggevende was voor iedereen. Mijn persoonlijkheid en de fase waarin ik zat sloten perfect aan bij zijn manier van leidinggeven. De “ideale” stijl van leidinggeven lijkt niet te bestaan maar is afhankelijk van de behoeften van het individu.

 Wat zijn onze basale behoeften?

Ondanks dat de behoeften van persoon tot persoon variëren zijn er wel algemene regels aan te geven die medewerkers ondersteunen in hun zoektocht naar meer geluk in het werk. Centraal staat daarbij dat je rekening houdt met de basale behoeften van mensen. Ik heb het dan niet over de behoeften van Maslow maar over de meer recente en beter gefundeerde zelf  determinatie theorie. Deze theorie geeft aan dat mensen behoefte hebben aan een gevoel van autonomie, onderlinge verbondenheid en een gevoel van competentie. Door hier als leider bewust op te sturen help je mensen met hun ontwikkeling naar meer geluk in het werk.

 Wat zijn inspirerende leiders in het buitenland?

Wanneer je om je heen kijkt zie ik maar een beperkt aantal leiders en organisaties die hier op een inspirerende manier mee bezig zijn. Ricardo Semler is  een bekend voorbeeld. Hij is al sinds de jaren 80 bezig om zijn organisatie op zo’n manier vorm te geven dat medewerkers zelfstandig en autonoom kunnen functioneren.  Recenter heeft Tony Hsieh van Zappos een enorm succesvolle organisatie opgebouwd waarbij gelukkig werken een centrale rol speelt. In zijn boek Delivering Happiness vertelt hij hoe hij dit aanpakt in de praktijk. Ook hier staat autonomie van de medewerker weer centraal. Recentelijk neemt hij de organisatie zelfs een stapje verder door een organisatievorm die hij Holacracy noemt. De kern daarvan is zelfsturing en een grote mate van democratie binnen de organisatie.

 Inspiratie in Nederland?

Voor inspirerende voorbeelden hoeven we eigenlijk helemaal niet zo ver te kijken. In Nederland is sinds 2006 een enorm succesvolle organisatie actief met enorme hoge tevredenheidsscores van zowel hun klanten als de eigen medewerkers. Deze organisatie, Buurtzorg genoemd, is gegroeid van 100 mensen in 2007 tot een organisatie van 7600 mensen in 2013. De organisatie heeft het idee van zelfsturing zo radicaal doorgevoerd dat er geen managers meer nodig zijn. De teams sturen zichzelf en zij worden waar nodig ondersteund door teamcoaches die geen leidinggevende rol hebben.

Ken jij meer inspirerende organisaties?

Zowel Ricardo Semler als Buurtzorg kiest voor een radicale benadering waar het management zo goed als weg wordt gesneden en de autonomie (en verantwoordelijkheid) volledig bij de medewerker wordt gelegd. Ik ben er zelf van overtuigd dat deze trend de komende jaren zal doorzetten en op een positieve manier zal bijdragen aan gelukkig(er) werken. Deze manier van organiseren zal wel veel vragen van ons (persoonlijk) leiderschap. Ik ben zelf van plan mijzelf de komende tijd meer te verdiepen in het recept  (of de recepten) voor de succesvolle en gelukkige organisatie. Ik ben benieuwd of jullie andere organisaties kennen (zowel in Nederland als daarbuiten) die jij “gelukkige” organisaties zou noemen. Organisaties die goed functioneren en waarbij zowel de klanten als de medewerkers gelukkig zijn. Deel jouw voorbeelden hieronder a.j.b. of stuur mij even een emailtje. Ik zal hier later verslag van doen in een volgend blog.

Ps. Ricardo Semler komt op 24 juni naar Nederland. Wellicht ontmoeten we elkaar daar!?

Ps. 2.  In Nederland hebben verschillende auteurs geschreven over nieuwe vormen van leiderschap en organiseren. Een echte aanrader is het boek van Tica Peeman over Nieuw Leiderschap.

Meer weten over hoe jij als coach of leidinggevende (nog beter) kan coachen en sturen op werkgeluk? Bekijk dan eens onze opleiding tot Coach Werkgeluk of onze opleiding tot Chief Happiness Officer

Credits voor de foto: Aalok dhakal