oordeel medewerker en leidinggevenden verdeling

Twee cruciale ingrediënten bij coachen op werkgeluk door leidinggevenden

werkgeluk-tabel belasting

Wordt ons werkgeluk bedreigd door verslechtering arbeidsomstandigheden?

Eind januari 2019 publiceerde TNO de Arbobalans*. Dit jaarlijkse rapport geeft een mooi overzicht van de arbeidsomstandigheden in verschillende sectoren. Een aantal conclusies uit dit rapport is behoorlijk alarmerend. Het aantal mensen met burn-out klachten is weer verder gestegen. In 2007 zei ruim 11 procent burn-out klachten te hebben. In 10 jaar tijd is dit gestegen naar 16 procent. TNO geeft aan dat er twee belangrijke oorzaken aan deze stijging ten grondslag liggen.

1. Ten eerste ervaren medewerkers steeds minder autonomie op de werkplek. In 2007 ervaarde 38 procent van de medewerkers regelmatig lage autonomie op het werk. In 2017 is dit gestegen tot 45 procent. 

2. Ten tweede geven medewerkers aan dat de lat steeds hoger wordt gelegd. In 2007 gaf 35 procent aan dat zij te maken hadden met hoge eisen. In 2017 is dit toegenomen tot 40 procent. 
Uit het onderzoek van TNO blijkt dat de gezondheidszorg, het onderwijs en de horeca relatief slecht scoren. Sectoren als de handel, industrie en de landbouw scoren juist relatief goed. Zie hieronder voor een overzicht van alle sectoren.

Vooral een combinatie van hoge taakeisen, lage autonomie en hoge emotionele belasting blijken ongezond te zijn. Dat medewerkers steeds minder autonomie ervaren, vind ik opvallend. Zeker wanneer je kijkt naar ontwikkelingen binnen organisaties zoals de toegenomen aandacht voor zelforganisatie, minder managers, meer agile werken en meer mogelijkheden om thuis te werken.

2. Van werkdruk naar werkgeluk
Medewerkers ervaren dus de afgelopen jaren minder autonomie, meer werkdruk en dit leidt tot meer burn-out klachten. Je merkt wel dat er de afgelopen jaren meer aandacht is voor werkgeluk. Mijn ervaring is dat dit specifiek geldt voor sectoren die dit volgens het bovenstaande onderzoek extra nodig hebben, zoals de zorg en het onderwijs. Voor een deel heeft de toegenomen interesse in werkgeluk ook te maken met de behoefte van organisaties om medewerkers meer te boeien en te binden. Het afgelopen jaar is de strijd om schaars personeel echt losgebarsten. Meer geld bieden is vaak niet mogelijk of beperkt effectief; daarom wordt er in toenemende mate gekeken naar werkgeluk.

Het gevaar is wel dat de aandacht voor gelukkiger werken vooral leidt tot oppervlakkige interventies waarbij werkgeluk slechts wordt gebruikt als een doekje voor het bloeden. Werkgeluk wordt dan een nieuw speeltje in handen van HR of management. Dat zou jammer zijn en op de lange termijn contraproductief. We zullen echt aan de bak moeten.
De snelle technologische veranderingen die leiden tot een toegenomen werkdruk en verminderde autonomie zullen de komende jaren eerder toe- dan afnemen. Zie ook de bespreking van het boek AI Superpowers in deze blog. Om op een gezonde en effectieve manier te blijven functioneren, zullen we anders moeten gaan werken. Organisaties zullen zich in toenemende mate anders moeten gaan organiseren. Leidinggevenden zullen anders moeten gaan leidinggeven en medewerkers zullen op een andere manier met hun werk om moeten gaan. Het is onze missie om deze drie groepen daarbij optimaal te ondersteunen. Gegrondvest in de beste tools die er bestaan en met onze voeten in de klei. In deze blog gaan we dieper in hoe je als organisatie anders kan organiseren met meer betrokkenheid en werkgeluk als gevolg.

Is Blue Monday de meest depressieve dag van het jaar?

Vandaag  is het weer Blue Monday. Zogenaamd de meest depressieve dag van het jaar. Maar klopt dit wel of is het gewoon een leuk bedacht verzinsel?

De oorsprong van Blue Monday

Laten we beginnen bij waar Blue Monday eigenlijk vandaan komt en wie het heeft bedacht. Blue Monday is ooit bedacht door Cliff Arnall, een psycholoog van de universiteit van Cardiff in 2005. Hij heeft er zelfs een formule bij bedacht. Die ziet er als volgt uit: 1/8 W + (S-s) 3/8 x TQ MxNa. Waarbij de W voor het Weer staat, S voor Schuld, S voor Salaris in januari. De T staat voor de Tijd die verstreken is sinds de kerstdagen en Q staat voor de tijd sinds we hebben geprobeerd om te stoppen. M staat voor Motivatie en NA voor Nodige Actie.

Blue Monday Feit of Fictie?

Laten we eens kijken naar de verschillende variabelen in de “formule”. Welke feiten ondersteunen Blue Monday en welke feiten spreken het tegen?

1) Het weer maakt depressief

Op dit moment zijn de nachten lang en de dagen kort. Het lijkt er inderdaad op dat dit effect heeft op onze stemming. Niet iedereen heeft er last van maar een deel van de mensen heeft echt last van een winterdepressie. De kenmerken van zo’n winterdepressie zijn o.a. somberheid, vermoeidheid, neiging tot afsluiten. Deze kenmerken komen absoluut overeen met hoe een Blue Monday bedoelt is. Dit onderdeel lijkt dus te kloppen.

2) Het tekort aan geld maakt depressief

Bij de meeste mensen wordt het salaris zo rond de 25ste van de maand gestort. Dat maakt de 20ste dus één van de dagen waarop de kans op weinig geld (of schuld) het grootst is. Dit lijkt dus ook te kloppen.

3) De teleurstelling van het loslaten van goede voornemens maakt depressief

Het idee achter Blue Monday is dat het merendeel van de mensen in de derde week van januari hun goede voornemens al hebben verlaten. Onderzoek lijkt dit inderdaad te ondersteunen. De meeste mensen laten hun goede voornemens al na 2 weken al los.

Is Blue Monday nu echt de meest depressieve maandag van het jaar?

Tot nu toe blijkt dat drie belangrijke variabelen van de formule van Arnall Cliff blijken te kloppen. Toch betekent dit niet dat zijn formule klopt. De formule is bijvoorbeeld eigenlijk helemaal geen formule. Arnall heeft immers niet aangegeven wat de eenheden van de variabelen zijn. Het idee achter Blue Monday (en de bijbehorende formule) blijkt dan ook meer een geinige marketingactie te zijn die je vooral niet te serieus moet nemen. Deze specifieke maandag zal zeker niet de meest depressieve maandag van het jaar zijn.

Laten we Blue Monday niet met het badwater weggooien

Toch lijkt het idee van Blue Monday gebaseerd te zijn op een aantal aannames waar wel een kern van waarheid in zit. Voor mensen op het Noordelijk halfrond is het niet de meest makkelijke periode van het jaar. Dus wat extra aandacht voor jouw werkgeluk en dat van jouw collega’s is helemaal niet zo gek. Heb je daar veel haast mee probeer dan eens dit. Heb je wat meer geduld dan kunnen de 6 stappen in dit filmpje jou wellicht helpen. Wil je nog meer inzichten, achtergronden en concrete acties? Check dan even deze blogpost.

Veel plezier ermee. Een mooie dag toegewenst. Ondanks of misschien wel dankzij Blue Monday.

 

Op naar duurzaam werkgeluk

Steeds meer organisaties besteden aandacht aan werkgeluk. En de aandacht neemt nog steeds toe. En daarmee ook de valkuilen. Ik kan het mij nog als de dag van gisteren herinneren hoe ik 23 jaar geleden in Aruba aan balen was van mijn werk. Ondanks een wit strand, palmbomen en een koraalrif als achtertuin (zie onderstaande foto) bleek het toch niet de droombaan te zijn die ik dacht dat het was.

 

 

 

 

 

 

 

Waardering is korte termijn geluk

Het is natuurlijk heerlijk wanneer anderen jou waarderen. Dat voelt goed en fijn. Wanneer je mensen vraagt wat belangrijk is voor hun (werk)geluk dan noemen zij vaak de waardering en erkenning van anderen. En daar krijgen wij niet snel voldoende van. De sociale media en de makers van apps spelen hier heel slim op in. Hoe meer likes je krijgt op Facebook hoe blijer je wordt. Dat hebben we allemaal. Toch is de ene persoon meer afhankelijk van bevestiging van zijn omgeving dan de ander. Mensen die een gevoel van zin of een doel in hun leven hebben (purpose) hebben hier minder last van (zie dit onderzoek (via Roos Vonk). Daarom is het bij werkgeluk cruciaal om aandacht te geven aan betekenis en zingeving.

Trouw zijn aan jouw eigen waarden

Uit het onderzoek van Roos Vonk blijkt dat wanneer je trouw bent aan je eigen waarden, je geweten, en de ruimte neemt jezelf te ontwikkelen en nieuwe kanten van jezelf te ontdekken, je minder afhankelijk wordt van jouw omgeving. Wanneer wij mensen willen helpen duurzaam gelukkiger te worden in werk en leven is het dus van belang weg te blijven bij het versterken van de oppervlakkige behoefte aan bevestiging en mensen te helpen zichzelf echt beter te leren kennen en zichzelf te sturen. Anders geef je mensen een kortdurend goed gevoel maar maak je ze in feite afhankelijker van de bevestiging van hun omgeving.

Zoek werkgeluk niet aan de oppervlakte

Wat ook niet handig is, is om werkgeluk te zoeken in onze fysieke omgeving. Goede koffie, lekker eten, “beanbags” en een kleurrijke werkomgeving zijn natuurlijk fijn maar dragen niet duurzaam bij aan ons werkgeluk. Oppervlakkige aandacht voor werkgeluk kan zelfs een negatieve impact hebben. We vergroten onze verwachtingen, hebben meer moeite met negativiteit en het effect is dan dat we ongelukkiger worden.

We zullen dus op zoek moeten gaan naar onderliggende factoren die ons geluk bepalen. Door daar bewuster van te zijn en waar mogelijk te beïnvloeden kunnen we wel duurzaam effect hebben op ons werkgeluk.

Wat zijn onderliggende factoren bij werkgeluk?

Wat zijn dan die onderliggende mechanismen? Eén daarvan is onze persoonlijkheid. Deze metastudie laat zien dat we de invloed van onze persoonlijkheid op ons geluk jarenlang chronisch hebben onderschat (met een factor 4!). Tussen de 39 procent en de 63 procentvan ons geluk wordt bepaald door onze persoonlijkheid. Die brede range (39-63) heeft te maken met onze uitgangspositie. Niet iedereen wordt geboren met een even “gelukkige” persoonlijkheid. Voor sommige zal de ontwikkeling van een geluksscore van 5 naar 6 al een enorme stap zijn. Anderen starten op een 7 en kunnen makkelijk doorgroeien naar een 8. Iedereen heeft een unieke uitgangspositie en daarom in het neerleggen van een hoge normvan betreft werkgeluk niet reëel en zelfs ongelukkig makend.

 

Kunnen we onze persoonlijkheid wel beïnvloeden?

Onze persoonlijkheid is redelijk stabiel. Maar vooral als je er niet mee aan de slag gaat. Door er gefocust en geconcentreerd mee aan de slag te gaan kan je je eigen persoonlijkheid duurzaam beïnvloeden. Zelfs regelmatig sporten heeft invloed op je persoonlijkheid. Maar je kan ook meer psychologische interventies gebruiken om je persoonlijkheid duurzaam te beïnvloeden.

Persoonlijkheid is slechts één van de onderliggende mechanismen van werkgeluk. Ik wil ervoor pleiten om met het volwassen worden van het gelukkig werken werkveld de aandacht te verschuiven van oppervlakkige interventies (die slechts tijdelijk, soms verslavend, en regelmatig contraproductief werken) naar meer langdurige en duurzame manieren om mensen te helpen gelukkig werken. Dat is in ieder geval waar wij ons het komende seizoen (na de vakantieperiode) nog meer op gaan richten. Voor duurzaam werkgeluk!

Ik hoop dat ik met mijn bovenstaande verhaal jouw enthousiasme voor werkgeluk niet teveel hebt gedempt. Werkgeluk lijkt in het begin wellicht eenvoudig maar is misschien wel het moeilijkste wat er is. Maar het is ook een ontzettend gave puzzel die we met z’n allen kunnen oplossen.

Overigens blijkt dat de beste manier van leren is anderen te leren. Regelmatig starten nieuwe opleidingen om anderen te coachen op werkgeluk. Wees welkom en sluit je aan bij ons bloeiende netwerk. Tot nu toe gingen al meer dan 100 mensen jou voor. Zie hier voor de opleiding tot Gelukkig Werken (team) Coach en hier de opleiding speciaal voor leidinggevenden die willen coachen op duurzaam werkgeluk (Chief Happiness Officer). Voor beide opleidingen zijn een beperkt aantal plaatsen beschikbaar (vol is vol).

Van DISC tot Facebook. Laat jij je nog foppen?

Afgelopen weken ontstond er een interessante online discussie over het gebruik van vragenlijsten zoals DISC, MBTI, Management Drives & Insights. Dit mede naar aanleiding van een column van Mark van Vught in Trouw. Zijn stelling is dat “als dokters geneeskunde zouden doen als organisaties hun management dan zouden er veel doden vallen”. De kern van zijn betoog is dat HR en management van organisaties nog veel verouderde en soms ondeugdelijke instrumenten gebruiken (zoals de eerder genoemde vragenlijsten). Hij noemt dit onverantwoordelijk en spreekt zowel management en HR aan om hiermee te stoppen. Hij pleit voor het gebruik van instrumenten die wel betrouwbaar en valide zijn (zoals de Big Five Persoonlijkheidsvragenlijst).

 Welk persoonlijkheidsmodel zou Cambridge Analytica gebruiken?

Facebook was de afgelopen tijd ook behoorlijk in het nieuws. Vooral omdat een andere organisatie (Cambridge Analytica genaamd) gebruik heeft gemaakt van persoonlijke data die werd verkregen via Facebook. Met deze informatie kon haarscherp in beeld worden gebracht wat de persoonlijkheid van een Facebook gebruiker was. Drie keer raden welk persoonlijkheidsmodel Cambridge Analytica gebruikte…. inderdaad het Big Five Model. Bekijk in dit filmpje hoe Cambridge Analytica deze informatie ge(mis)bruikte.

Wat is de impact van onze persoonlijkheid op ons gedrag?

Doordat Cambridge Analytica zicht kreeg op de Big Five persoonlijkheidsstructuur van de gebruikers nam de mogelijkheid om mensen te beïnvloeden enorm toe. De Big Five bestaat uit 5 dimensies. Eén van deze dimensies is een score op de introversie-extroversie dimensie. Wanneer je deze ene dimensie van mensen kent en daar een reclame-uiting op afstemt, vergroot je de kans dat mensen op deze reclame reageren met 50 procent! Dat is de natte droom van iedere online marketeer. Het kennen van de persoonlijkheid geeft dus veel mogelijkheden om gedrag te beïnvloeden. Zowel van anderen maar ook van onszelf.

Gebruik juiste persoonlijkheidsmodel voor (werk)geluk cruciaal

Wij weten dat ook bij (werk)geluk de persoonlijkheid van groot belang is (waarschijnlijk de belangrijkste factor). Laten wij onszelf (en onze klanten) niet foppen en stoppen met marketing en commercieel gedreven instrumenten als DISC, MBTI, Management Drives & Insights. Laten we de goede instrumenten gaan gebruiken om inzicht in onszelf en anderen te krijgen. Waarom zouden wij alleen de bad guys (zoals Cambridge Analytica) een zeer krachtig maar ook ingewikkeld instrument (zoals de Big Five) laten gebruiken. Het wordt tijd om ook hier de juiste keuzes te gaan maken. Laten we stoppen met foppen.

Steeds meer gemeenten kiezen voor (werk)geluk

Steeds meer gemeenten kiezen ervoor om aandacht te besteden aan het (werk) geluk van haar inwoners en medewerkers.

Roerdalen loopt voorop

De gemeente Roerdalen al 8 (!) jaar bezig met het vergroten van het geluk van bezoekers, inwoners en medewerkers. Zij hebben zelfs een gelukscoördinator (Laurens Bijl) die met veel enthousiasme de boel duurzaam inspireert en verder brengt.

Steeds meer gemeenten raken geïnspireerd

De Gemeente Leiden heeft recent een aantal medewerkers de mogelijkheid geboden een interne opleiding tot gelukscoach te volgen. De gemeente Schagen gaat nog een stap verder en heeft zelfs een wethouder van geluk benoemd. Hij begroot en stuurt heel bewust op geluk. Daarnaast heeft de Gemeente Schagen een zeer actieve projectleider geluk: Nancy Peeters. Samen met Ehero hebben zij gezamenlijk onderzoek gedaan naar hoe zij het geluk van de inwoners nog verder kunnen verhogen. Hier kwamen 12 punten uit naar voren.

Zinvol werk van groot belang bij geluk

Zinvol werk blijkt de grootste bijdrage te leveren aan het geluk van de inwoners van Schagen. Direct gevolgd door voldoende sociale contacten en een betrouwbare overheid. In Schagen leidt aandacht voor geluk ertoe dat er beter wordt geluisterd naar de burger. Bij het maken van keuzes kijkt de gemeente nu expliciet in hoeverre dit bijdraagt aan deze 12 gelukspunten. Een hele praktische en concrete manier om te sturen op welzijn van de inwoners. Recent is er zelfs een aparte atlas verschenen met de geluksscores per gemeente. Roerdalen en Schagen zijn echt voorlopers in gemeenteland. Ik hoop zelf dat zij een inspiratiebron voor andere gemeenten kunnen zijn.

Waar hebben medewerkers behoefte aan?

Recent is een aantal prachtige onderzoeken verschenen op het gebied van werkgeluk. Eén onderzoek verscheen in de Harvard Business Review. Daar wordt de volgende vraag beantwoord: Waar hebben medewerkers behoefte aan?

Drie centrale hoofdthema’s

Na analyse van vele honderdduizenden antwoorden komen zij in dit onderzoek tot 3 hoofdthema’s:

(1) De behoefte aan een gemeenschap van mensen waarbinnen je erkent wordt, mensen voor elkaar zorgen en je wordt gewaardeerd.

(2) De behoefte aan een carrière waarbinnen je autonomie ervaart, je jouw kwaliteiten kan inzetten en waar je kan leren en jezelf kan ontwikkelen. Daarnaast hebben mensen behoefte aan

(3) een (hoger) doel of te wel een “purpose”. Zodat ze van betekenis kunnen zijn, zich kunnen identificeren met de missie van de organisatie en het idee hebben dat ze op een positieve manier kunnen bijdragen aan een betere wereld.

Mensen die bekend zijn met de Zelf Determinatie Theorie of het boek Drive over motivatie van Daniel Pink zullen niet verbaasd zijn over de resultaten van bovengenoemd onderzoek. Wel fijn dat deze theorie door middel van onderzoek wederom wordt bevestigd.

Veel organisaties focussen slechts op één behoefte

Wat verder opvallend is dat volgens dit onderzoek veel organisaties slechts rond één van deze drie behoeften zijn gebouwd. Daarmee doen zij zichzelf ernstig tekort. Niet alleen op het gebied van motivatie, prestaties en werkgeluk. Organisaties die onvoldoende rekening houden met deze 3 fundamentele behoeften doen het ook financieel een stuk slechter.

Lees hier het gehele artikel in de Harvard Business Review. Wil je meer weten over hoe je purpose of zingeving heel concreet maakt op de werkplek? Check dan dit artikel.

Gelukkig Werken Piramide

Hoe maak je zingeving concreet bij werkgeluk?

Onlangs gaf ik een training Gelukkig Werken. We kwamen bij het onderdeel zingeving. De bovenste trede van de Gelukkig Werken Piramide. Ik zag de deelnemers al kijken. Dit is vaak niet het populairste onderdeel van de training. Wanneer we het over zingeving hebben reageren deelnemers soms als volgt: “Ik doe gewoon mijn werk” of “Bij ons is zingeving niet zo belangrijk” of “Zingeving is meer iets voor artsen of verpleegkundigen”.

Zingeving als belangrijk onderdeel van werkgeluk

Als zingeving nu niet relevant zou zijn voor ons werkgeluk dan zouden we het gewoon achterwege kunnen laten. Maar onderzoek laat zien dat zingeving in het werk cruciaal is. Zonder zingeving geen toename in focus en prestatie. Zonder zingeving blijft aandacht voor werkgeluk een leuke hobby zonder impact. Hoe kunnen we zingeving dan wel toegankelijker en inzichtelijker maken? Ik merk dat ik zelf veel heb gehad aan het onderzoek en de inzichten van Morten T. Hansen. Ik zal zijn ideeën hieronder delen. Mijn ervaring is dat dit zingeving zeer praktisch en toegankelijk maakt. En uiteindelijk één van de populairste onderdelen van de Gelukkig Werken training!

De Purpose Piramide van Hansen

Wanneer Hansen het heeft over zingeving noemt hij het purpose. Hij heeft een zogenaamde “Purpose Piramide” gemaakt die uit drie lagen bestaat. Je begint bij de onderste trede en beweegt dan omhoog. Hoe hoger je komt hoe meer purpose je ervaart. Je kunt pas omhoog bewegen als je de voorgaande trede hebt voldaan (net als bij de piramide van Maslow). De onderste laag van de Purpose Piramide gaat over de (meer) waarde die je creëert in je werk. Dit is het fundament. Tegelijkertijd is het ook een hele praktische start. Als het goed is creëert iedereen immers (meer) waarde in zijn werk.

De tweede laag van de Purpose Piramide gaat over de persoonlijke betekenis die jij zelf geeft aan je werk. Dit kan voor iedere persoon heel anders zijn. Hansen geeft een mooi voorbeeld van dierenverzorgers in de dierentuin. Een deel van de verzorgers ervaart het schoonmaken van de kooien als vies en zinloos werk. Een ander deel ziet ditzelfde werk juist als zeer belangrijk. Zij dragen bij aan een omgeving waarbij de dieren respectvol worden behandeld en gezond blijven. Alle dierenverzorgers doen hetzelfde werk maar de beleving is geheel anders.

De bovenste laag van de Purpose Piramide gaat over het verbinden met een sociale missie. Deze bovenste trede van de piramide bereik je wanneer het gevoel hebt dat jouw werk een positieve bijdrage levert aan de maatschappij. Slechts een klein deel van de medewerkers ervaart dit in hun werk (ongeveer 17%). De mensen die dit wel ervaren zijn een zeer gedreven groep medewerkers. Het ervaren van een sociale missie genereert energie en focus zodat zij veel effectiever zijn dan alle andere medewerkers.

Zingeving is meer dan arme kinderen helpen in Afrika

Het mooie van deze Purpose Piramide is wat mij betreft dat het niet gaat om het bereiken van de top van de piramide. Zingeving kun je ook al vinden op een heel praktisch niveau wanneer je aandacht geeft aan hoe jij jouw collega’s of de organisatie helpt met jouw dagelijks werk. Door medewerkers te helpen stap voor stap te groeien in hun zingeving vergroten zij hun werkgeluk, versterken zij hun focus en concentratie. Pure win-win voor zowel de organisatie als de medewerker.

Vond je dit een nuttig blog? Deel het dan bijvoorbeeld via LinkedIn! Dank je wel alvast!